КР Финансы министрлигинде, анын түзүмдүк жана ведомстволук бөлүнүштөрүндө шайкештик аудит жүргүзүлдү
КР Эсептөө палатасы КР Финансы министрлигинде, анын түзүмдүк жана ведомстволук бөлүнүштөрүндө, ошондой эле карамагындагы кызматтарда жана мекемелерде 2024-жылдын 1-январынан 31-декабрына чейинки мезгил аралыгына карата бюджеттин аткарылышына шайкештик аудит жүргүздү.
Аудиттин жыйынтыгы боюнча бюджеттик мыйзамдардын жана ченемдик укуктук актылардын талаптарынын сакталбагандыгы менен байланышкан дал келбестиктердин жалпы суммасы 133 321,8 миң сомду түздү. Бул көрсөткүч бюджеттик пландоонун, каражаттарды башкаруунун жана каржылык тартиптин жетишсиз деңгээлде камсыздалып жатканын айгинелейт.
Аныкталган дал келбестиктердин олуттуу бөлүгү бюджеттик процесстин бардык негизги баскычтарын камтыган.
Тактап айтканда, бюджеттин долбоорун түзүүдө жана аны коштоочу документтерди даярдоодо ченемдик талаптарга жооп бербеген, сапатсыз пландоого байланышкан бузуулардын суммасы 2 411,5 миң сомду түздү. Бул бюджеттик көрсөткүчтөрдүн негиздүүлүгүнө жана ишенимдүүлүгүнө түздөн-түз таасир этет.
Бааларды коюу жана тарифтерди түзүү маселелеринде укуктук негиздердин дал келбестиги же жоктугу менен байланышкан бузуулар 1 925,0 миң сом өлчөмүндө катталды.
Бюджеттик каражаттарды максатсыз пайдалануу фактылары өзгөчө көңүл бурууну талап кылат. Бул категория боюнча бузуулардын суммасы 6 891,5 миң сомдун деңгээлинде болуп, анын ичинен каражаттарды бирдиктүү казыналык эсепти айланып өтүү жолу менен пайдалануу 5 816,7 миң сомду түзгөн. Бул мамлекеттик каржыны башкаруунун ачыктыгына жана көзөмөл механизмдеринин эффективдүүлүгүнө олуттуу тобокелдиктерди жаратат.
Капиталдык салымдар жана курулуш иштеринде наркты жана көлөмдү негизсиз жогорулатуу, келишимдик милдеттенмелерди толук аткарбоо фактылары аныкталып, алардын суммасы 17 570,6 миң сомду түздү.
Ошондой эле бекитилген бюджеттик көрсөткүчтөрдөн ашыкча чыгымдоолор олуттуу көлөмдө орун алган. Бул багыттагы ченемден ашыкча жана тастыкталбаган чыгымдардын суммасы 56 290,9 миң сомду түзүп, анын негизги бөлүгү товардык-материалдык баалуулуктар боюнча ашыкча запастарга жана эсептешүүлөргө (51 604,3 миң сом) туура келет.
Мүлктүн сакталышын камсыз кылбоо менен байланышкан бузуулар 3 245,4 миң сомду түзүп, белгиленген тартипте эсепке алынбаган мүлктүн болушу аныкталды.
Мындан тышкары, бухгалтердик эсеп жана отчеттуулук жүргүзүүдө системалуу мүнөздөгү кемчиликтер катталып, бузуулардын жалпы суммасы 43 736,6 миң сомду түздү. Анын ичинде анык эмес отчеттуулук (24 900,3 миң сом) жана негизсиз аванстык төлөмдөрдү которуу (18 662,8 миң сом) фактылары белгиленди.
Мамлекеттик сатып алуулар жаатында да ченемдик талаптарды сактабаган учурлар аныкталып, бузуулардын суммасы 1 250,3 миң сомду түздү. Айрыкча келишимдерди банктык коштоонун талаптарын сактабоо фактылары көңүл бурууга арзыйт.
Эсептөө палатасы тарабынан аудиттин жыйынтыктары боюнча тиешелүү мамлекеттик органдарга мыйзам бузууларды жоюу, бюджеттик тартипти чыңдоо жана каржылык башкаруунун натыйжалуулугун жогорулатуу боюнча сунуштар берилди.
Ошону менен бирге, аудиттин жүрүшүндө аныкталган бузууларга жана дал келбестиктерге жол берген кызмат адамдарынын жоопкерчилигин кароо маселеси Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык тиешелүү тартипте кароого сунушталды. Аудиттин материалдары боюнча тартиптик, материалдык жана башка мыйзамда каралган жоопкерчилик чараларын көрүү маселеси компетенттүү органдардын кароосуна жиберилет.
Эсептөө палатасы берилген көрсөтмөлөрдүн жана сунуштардын аткарылышын, ошондой эле мыйзам бузууларды жоюу боюнча көрүлүп жаткан чаралардын натыйжалуулугун көзөмөлдөп турат. Аныкталган кемчиликтерди өз убагында жана толук жоюу бюджеттик каражаттарды максаттуу, үнөмдүү жана натыйжалуу пайдалануунун негизги шарты болуп саналат.
