Талас областынын Бакай-Ата районунун жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын бюджеттеринин түзүлүшүнө жана аткарылышына аудиттер жүргүзүлдү

Талас областынын Айтматов районунун жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын бюджеттеринин түзүлүшүнө жана аткарылышына аудиттер жүргүзүлгөн

Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасынын 2025-жылга карата аудитордук иш планына ылайык, 2024-жылдын 1-январынан тартып 2024-жылдын 31-декабрына карата мезгил аралыгындагы Талас областынын Айтматов районунун жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын бюджеттеринин түзүлүшүнө жана аткарылышына, бюджеттик мекемелеринин бюджеттеринин аткарылышына жана муниципалдык ишканаларынын ишине шайкештик аудиттер жүргүзүлгөн.

Талас областынын Айтматов районунда жүргүзүлгөн учурдагы аудиттерде 6 708,5 миң сомго финансылык бузуулар жана кемчиликтер аныкталган, анын ичинен 5 647,3 миң сом калыбына келтирилиши керек болсо, аудиттердин жүрүшүндө 694,2, миң сом калыбына келтирилген, анын ичинен:

• Бюджеттин киреше бөлүгүнүн ченемдик-укуктук актылардын талаптарына туура келбеши, сапатсыз пландоо –  420,6 миң сом;
• Башка булактардын каражаттарынын эсебинен жүзөгө ашырылууга тийиш болгон чыгымдарды төлөө үчүн каражаттарды пайдалануу – 640,6 миң сом (аудиттин жүрүшүндө 13,9 миң сом бюджетке калыбына келтирилди);
• Курулуш-куроо иштеринин наркын жана/же көлөмүн жогорулатуу – 3 937,1 миң сом толугу менен калыбына келтирүүгө тийиш (174,8 бүгүнкү күндө бюджетке калыбына келтирилди);
• Негизги каражаттарды кириштөө тартибин бузуу, негизги каражаттардын эскиришин жана материалдык эмес активдерди эсептөөдөгү бузуулар. Белгиленген тартипте эсепке алынбаган, кириштелбеген мамлекеттик (муниципалдык) мүлктүн болушу – 1 132,2  миң сом, толугу менен эсепке алынуусу тийиш (аудиттердин жүрүшүндө 505,5 миң сомго эсепке алынды);
• Мүлктү ижарага берүүдө ижара келишиминин шарттарынын сакталбагандыгы – 145,6 миң сом толугу менен калыбына келтирилүүсү тийиш;
• Кредитордук карызды эсепке алуу боюнча бузуулар – 400,4 миң сом толугу менен калыбына келтирилүүсү тийиш;
• Эсепке алуу жана отчеттуулук тартибин башка бузуулар – 32,0 миң сом толугу менен калыбына келтирүүсү тийиш.

Аудиттердин материалдары, Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасынын Бишкек шаары, Чүй жана Талас областтары боюнча аймактык бөлүмүнүн Коллегиясында каралып, бекитилген. Коллегиянын чечимине ылайык, “2024-жылдын 1-январынан тартып 2024-жылдын 31-декабрына карата мезгил аралыгындагы Талас областынын Айтматов районунун жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын бюджеттеринин түзүлүшүнө жана аткарылышына, бюджеттик мекемелеринин бюджеттеринин аткарылышына жана муниципалдык ишканаларынын ишине жүргүзүлгөн шайкештик аудиттердин жыйынтыктары жөнүндө отчёт” Кыргыз Республикасынын Президентинин Талас облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратына жана Айтматов райондук мамлекеттик администрациясына жиберилген.

Андан тышкары, аныкталган финансылык бузууларды жана кемчиликтерди жоюу үчүн, Айтматов райондук мамлекеттик администрациясына жана Айтматов районунун жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына жазма буйруктар жиберилген.

Талас областынын Айтматов районунун жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын бюджеттеринин түзүлүшүнө жана аткарылышына, муниципалдык ишканаларынын ишине жана республикалык бюджеттеги айрым мекемелердин бюджеттеринин аткарылышына жүргүзүлгөн шайкештик аудиттердин жыйынтыктарын, Айтматов райондук мамлекеттик администрациясынын Коллегиясынын отурумунда кароону, аныкталган финансылык бузууларды жана кемчиликтерди жоюуну, аларга мындан ары жол бербөө боюнча иш-чаралардын комплексин аныктоону, жүргүзүлгөн аудиттердин жыйынтыктары боюнча жиберилген жазма буйруктардын аткарылышын өзгөчө көзөмөлгө алууну, жана  милдеттүү түрдө аткарууну камсыз кылууну, Айтматов райондук мамлекеттик администрациясынын жетекчилигине сунушталды.

Чүй областынын Жайыл районунун жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын бюджеттерине аудит жүргүзүлдү

2022–2026-жылдарга өнүктүрүү стратегиясынын 2025-жылдагы аткарылышы тууралуу

Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасы 2022–2026-жылдарга карата өнүктүрүү стратегиялык планынын 2025-жылдагы аткарылышы боюнча жыйынтыктарды чыгарды. Бул стратегиялык документ башкы аудит органын институционалдык жактан бекемдөөгө, мамлекеттик ресурстарды башкаруунун натыйжалуулугун жогорулатууга жана ачык-айкындыкты күчөтүүгө багытталган узак мөөнөттүү өнүгүү багыттарын аныктайт.

Стратегиялык план ИНТОСАИнин методологиясынын негизинде жүргүзүлгөн баалоонун жыйынтыктарына таянып иштелип чыгып, анда Эсептөө палатасынын миссиясы катары мамлекеттик финансыны пайдаланууда мыйзамдуулукту камсыз кылуу жана ресурстарды натыйжалуу башкарууга көмөктөшүү белгиленген. Отчеттук мезгилде бул багыттарды ишке ашыруу үчүн жылдык иш пландары аркылуу бир катар системалуу чаралар көрүлдү.

2025-жылы аудиттик ишмердүүлүктүн сапатын жогорулатууга өзгөчө көңүл бурулуп, натыйжалуулук аудиттеринин саны көбөйтүлдү жана алардын методологиялык базасы жаңыртылды. Эл аралык эксперттердин катышуусунда иштелип чыккан колдонмолор практикага киргизилип, билим берүү, мамлекеттик сатып алуулар, фармацевтика тармагы жана башка маанилүү секторлор боюнча аудиттер жүргүзүлдү. Шайкештик аудитинде тобокелдикке негизделген ыкмалар кеңири колдонулуп, финансылык жана шайкештик аудиттери боюнча жаңы колдонмо бекитилди.

Аудит процесстеринин сапатын жогорулатуу максатында Эсептөө палатасынын борбордук аппаратынын түзүмү оптималдаштырылып, тармактык багыттагы башкармалыктар түзүлдү. Бул чечимдер аудит жүргүзүүнүн мобилдүүлүгүн арттырууга, аналитикалык мүмкүнчүлүктөрдү кеңейтүүгө жана отчеттордун сапатын жакшыртууга шарт түздү. Кызматкерлердин кесиптик деңгээлин жогорулатуу үчүн эл аралык өнөктөштөрдүн колдоосу менен окутуулар өткөрүлүп, аудит стандарттарын практикалык колдонуу боюнча компетенциялар бекемделди.

Коомчулук менен ачык өз ара аракеттенүү стратегиялык максаттардын бири катары ырааттуу ишке ашырылды. Жылдык отчет мамлекеттик органдарга сунушталып, расмий сайтта жарыяланды, маалыматтык саясат жаңыланып, медиа жана санарип платформалар аркылуу коомчулукка маалымат жеткирүү системалуу жолго коюлду. Ошондой эле эл аралык кызматташтыкты кеңейтүү алкагында өнөктөш уюмдар менен биргелешкен долбоорлордун жыйынтыктары чыгарылып, келечектеги кызматташтык багыттары аныкталды.

2025-жылдын жыйынтыктары стратегиялык пландын негизги максаттары боюнча туруктуу прогресс бар экенин көрсөттү. Аудит сапатынын жогорулашы, башкаруу механизмдеринин өркүндөтүлүшү жана ачык-айкындуулуктун күчөшү мамлекеттик ресурстарды натыйжалуу пайдаланууга жана коомдук ишенимди бекемдөөгө өбөлгө түзүүдө. Эсептөө палатасы стратегиялык планды мындан ары да ырааттуу ишке ашырып, мамлекеттик аудит системасын эл аралык стандарттарга шайкеш өнүктүрүүнү улантат.