Шрифттин өлчөмү
Аралык
Сүрөттөр
Кыргыз Республикасынын
Эсептөө палатасы

Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасы тарабынан Кыргыз Республикасынын Суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министрлигинде, ошондой эле анын ведомстволук жана аймактык бөлүмдөрүндө 2024-жылга карата бюджеттин аткарылышына шайкештик аудити жүргүзүлдү. Аудиттин жүрүшүндө бюджеттик жана каржылык тартипти сактоо, бухгалтердик эсепти жүргүзүү жана мамлекеттик каражаттарды пайдалануу маселелери боюнча тиешелүү укуктук ченемдик актылардын талаптарына бир катар шайкеш келбестиктер аныкталды. Тактап айтканда, каржылык тартипти бузуунун жалпы суммасы 33 836,8 миң сомду түздү. 
Мындан тышкары, бухгалтердик эсепти жүргүзүүдө кемчиликтерге жол берилгени белгиленип, негизги каражаттар, анын ичинде бүткөрүлбөгөн курулуш объектилери министрликке караштуу айрым мекемелердин бухгалтердик баланстарында кириштелип чагылдырылган эмес. Аудит жүргүзүү учурунда бухгалтердик эсеп боюнча тиешелүү оңдоп-түзөө иштери аткарылып, эсепке алуу маалыматтары такталды.
Ошол эле учурда өз убагында бюджетке кайтарылбаган каражаттардын суммасы 184 162,5 миң сомду түзөт. Мындан сырткары, мамлекеттик ресурстарды рационалдуу эмес пайдалануунун, ошондой эле өз убагында чаралар көрүлбөгөндүгүнүн натыйжасында бюджеттин жоготуулары  25 070,4 миң сом суммасын түздү.

Жүргүзүлгөн аудиттин жыйынтыгы боюнча аудит субъектисине аныкталган кемчиликтерди жоюуга, бухгалтердик эсепти жана ички контролду чыңдоого, бюджеттик каражаттарды пайдалануунун натыйжалуулугун жогорулатууга багытталган кеңири сунуштар берилди.

Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасынын жамааты үчүн балдарга кам көрүү жана алар менен болгон байланыш көптөн бери жакшы салтка айланган. Жыл сайын Жаңы жыл алдында мекеменин жамааты корпоративдик майрамдык иш-чаралардан баш тартып, анын ордуна балдарга кубаныч тартуулоону тандап келет.

Бул жылы да Эсептөө палатасынын командасы Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасынын Профсоюз комитетинин төрагасы Руслан Абдыкалыков жана башка кызматкерлер менен бирдикте «Акниет» оор кырдаалдагы балдар борборуна барып, ар кандай себептерден улам ата-эненин мээриминен ажыраган балдарды келе жаткан Жаңы жыл менен куттукташты. Балдар үчүн майрамдык маанай тартууланып, жылуу сөздөр айтылып, белектер берилди.

Мындай жолугушуулар балдар үчүн эле эмес, келген ар бир адам үчүн да өзгөчө мааниге ээ. Жаңы жыл алдында балдарга көңүл бөлүү, жылуу мамиле жана чын ыкластуу тилектер майрамдын чыныгы маңызын чагылдырат.

«Жаңы жыл – бул балдар үчүн өзгөчө майрам. Биз үчүн алардын жүзүндө жылмаюу пайда болгону, майрамдык маанай сезилгени эң маанилүү. Мындай жолугушуулар жүрөктү жылытат жана жакшылыктын баалуулугун эске салат», - деди иш-чаранын жүрүшүндө Профсоюз комитетинин төрагасы Руслан Абдыкалыков.

Эсептөө палатасынын жамааты мындай демилгелерди улантып, балдарга жылуулук тартуулоо салтын сактап келүүнү келечекте да ниет кылышат. Анткени Жаңы жыл — бул белек гана эмес, көңүл бөлүп, мээрим тартуулап жана бирге кубануунун майрамы.

Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасынын Кеңеши тарабынан Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигинде жана анын карамагындагы мекемелерде 2022–2024-жылдар аралыгында жүргүзүлгөн шайкештик аудитинин жыйынтыктары каралды.

Аудит 2022-жылдын 1-январынан 2024-жылдын 31-декабрына чейинки мезгилди камтып, бюджеттин аткарылышы, финансылык тартиптин сакталышы жана белгиленген жол-жоболордун аткарылышы талданды. Жүргүзүлгөн иш-чаралардын жыйынтыгында финансылык жана процедуралык мүнөздөгү бир катар бузуулар аныкталды.

Тактап айтканда, Кыргыз Республикасынын бюджеттик тутумунун тиешелүү бюджетине каражаттарды чегерүү тартибинин бузулушу, милдеттенмелерди кабыл алуу жана тастыктоо жол-жоболорунун сакталбашы, бекитилген көрсөткүчтөрдөн ашыкча, анын ичинде ченемден ашыкча жана тастыкталбаган чыгымдарга жол берилген фактылар аныкталды. Ошондой эле мамлекеттик мүлктүн сакталышы тийиштүү деңгээлде камсыздалбаганы, бухгалтердик эсепке алуу боюнча ченемдик укуктук актылардын талаптарынын бузулушу, эсепке алуу жана отчеттуулук тартибиндеги кемчиликтер катталган.

Мындан тышкары, товарларды, жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү сатып алуу жол-жоболорунда, ошондой эле курулуш-монтаж иштерин жүргүзүүдө мыйзам талаптарынын сакталбаганы боюнча бузуулар аныкталды.

Аудиттин жыйынтыгы боюнча Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасынын Кеңеши бюджеттик тартипти чыңдоого, ички контролдоо механизмдерин өркүндөтүүгө, аныкталган кемчиликтерди жоюуга жана мамлекеттик каражаттарды пайдаланууда ачык-айкындуулукту жана натыйжалуулукту жогорулатууга багытталган тиешелүү сунуштарды берди.

 

 

Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасы Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитетинде жана анын түзүмдүк бөлүмдөрүндө 2023-жылдын 1-январынан 2024-жылдын 31-декабрына чейинки мезгилди камтыган шайкештик аудитин жүргүздү. Анын жыйынтыгында жалпы суммасы 18 812,9 миң сомду түзгөн финансылык тартип бузуулар аныкталды. Анын ичинен ордуна коюлууга тийиш болгон каражаттар 8 459,7 миң сомду түзүп, аудит жүргүзүлгөн мезгилде 176,9 миң сом калыбына келтирилген, ал эми орду толтурула элек сумма 8 282,8 миң сом бойдон калган.

Аудиттин жүрүшүндө эң орчундуу бузуулардын бири катары 9 441,8 миң сом өлчөмүндөгү каржы тартип бузуу белгиленип, анда өз ыктыяры менен үй чарбаларын изилдөөгө катышкан үй-бүлөлөргө берилүүчү компенсациялар туура эмес бюджеттик беренеден каржыланганы аныкталган. Тактап айтканда, сурамжылоого катышкан ар бир үй-бүлөгө ай сайын 200 сомдон төлөнүп турган компенсациялар 211-берене «Эмгек акы» эсебинен жүргүзүлгөн, ал эми аталган чыгымдар 2721-берене «Калкка социалдык жардам көрсөтүү» аркылуу каржыланышы керек болчу.

Мындан тышкары, жашырылган дебитордук карыздар боюнча эсеп жүргүзүүдөгү бузуулар аныкталып, алардын суммасы 7 811,7 миң сомду түзгөн. Ошондой эле товардык-материалдык баалуулуктардын нормативден ашыкча запастары жана эсептөөлөрдөгү каражаттар 262,2 миң сомду, тастыктоочу документтери жок товардык-материалдык баалуулуктарды жана мүлктү эсептен чыгаруу 21,8 миң сомду түзгөн.

Аудиттин жыйынтыгында мүлктү менчик ээси менен макулдашуусуз жана же аны пайдалануудан киреше албастан ижарага берүү фактылары аныкталып, бул бузуулардын суммасы 74,1 миң сомго бааланган. Мындан сырткары, курулуш-монтаждоо иштеринин наркын жана же көлөмүн жогорулатуу менен байланышкан бузуулар 28,1 миң сомду түзүп, ошондой эле башка мүнөздөгү финансылык тартип бузуулар да катталган.

Аудиттин жыйынтыктарынын негизинде Улуттук статистика комитетине финансылык тартип бузууларды жоюу жана орду толтурулбаган каражаттарды калыбына келтирүү, бюджеттик чыгымдарды так жана туура багытта жүргүзүү, жашырылган дебитордук карыздарды жана товардык-материалдык баалуулуктардын запастарын так эсепке алуу, мүлктү ижарага берүүдө келишимдерди жана кирешени мыйзамга ылайык жүргүзүү жана курулуш-монтаждоо иштеринин наркын жана көлөмүн так аныктоо боюнча сунуштар берилди. Мындан тышкары, ички көзөмөл системасын чыңдоо жана отчеттук документ жүргүзүүнү күчөтүү сунушталды.

 

Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасы тарабынан 2024-жылдын 1-январынан 31-декабрына чейинки мезгилде Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигине караштуу “Кыргызфармация” мамлекеттик ишканасынын ишмердүүлүгүнө натыйжалуулук аудити жүргүзүлдү.

“Кыргызфармация” мамлекеттик ишканасы Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 30-мартындагы №176 токтомуна ылайык түзүлүп, мамлекеттик медициналык уюмдарды жана калкты жеткиликтүү баада дары-дармек жана медициналык буюмдар менен камсыз кылуу максатында иш алып барат. Ишкананын 2024-жылга карата бюджети 4,99 млрд сом киреше жана 4,84 млрд сом чыгаша менен бекитилип, жыл жыйынтыгында 5,63 млрд сом көлөмүндө аткарылган.

Аудиттин жыйынтыгында дары-дармектерди жана медициналык буюмдарды сатып алуу, сактоо, бөлүштүрүү жана эсепке алуу процесстеринде айрым мыйзам талаптарына шайкеш келбеген учурлар, ички контролдун жетишсиздиги жана финансылык башкарууда кемчиликтер аныкталды. Муктаждыктарды пландоодо так эместиктерге жол берилген, сатып алууларда экономикалык натыйжалуулук толук камсыздалган эмес, ошондой эле бухгалтердик эсеп менен кампа эсептеринин ортосунда айырмачылыктар катталган.

Мындан тышкары, мамлекеттик сатып алууларды жүргүзүүдө белгиленген тартиптердин толук сакталбаганы, дебитордук жана кредитордук карыздардын өсүшү, айрым дары-дармектердин жарактуулук мөөнөтүнүн өтүп кетиши жана товардык-материалдык баалуулуктарды эсепке алууда жетишсиз иштер белгиленди. “Эл Аман” филиалы боюнча да кампа калдыктарын башкаруу жана эмгек акы төлөө маселелерине байланыштуу кемчиликтер аныкталган.

Аудиттин жыйынтыгы менен бюджеттик тартипти чыңдоо, ички контролду күчөтүү, сатып алууларды жана эсепке алуу процесстерин өркүндөтүү, ошондой эле аныкталган кемчиликтерди жоюу боюнча тиешелүү сунуштар берилди. Аныкталган айрым суммалар бюджетке кайтарууга жана калыбына келтирүүгө тийиш.

Эсептөө палатасы тарабынан берилген сунуштарды ишке ашыруу “Кыргызфармация” мамлекеттик ишканасынын ишмердүүлүгүнүн натыйжалуулугун жогорулатууга, дары-дармек менен үзгүлтүксүз камсыздоону жакшыртууга жана бюджеттик каражаттарды рационалдуу пайдаланууга багытталат.

 

Эсептөө палатасы “Манас” улуттук академиясынын 2022-2024-жылдар  аралыгына карата бюджетинин аткарылышына шайкештик аудит жүргүздү. Текшерүүдө социалдык жана салыктык төлөмдөрдү эсепке алуу, сатып алууларды пландаштыруу жана жүргүзүү, автотранспортту пайдалануу, ошондой эле мурдагы жылдардан калган эсептешүүлөр боюнча айрым тартип бузуулар аныкталды.

Аудит мамлекеттик сатып алууларда мыйзам талаптары толук сакталбаган учурларды, транспорт каражаттарына байланышкан ашыкча чыгымдарды жана айрым келишимдердин аткарылышында так эместиктер бар экенин көрсөттү.

Эсептөө палатасы мекемеге каржы тартибин чыңдоо жана аныкталган кемчиликтерди жоюу боюнча тиешелүү сунуштарды берди.

Кыргыз Республикасынын Эсептөө палатасынын Кеңеши өзүнүн кезектеги отурумунда Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Этил спиртин, алкоголдук продукцияны өндүрүүнү жана жүгүртүүнү контролдоо боюнча мамлекеттик агенттигинде бюджеттин аткарылышына жана “Кара-Балта спирт заводу” мамлекеттик ишканасынын ишине жүргүзүлгөн аудиттердин жыйынтыктарын карады. Аудиттер 2023-жылдын 1-январынан 2024-жылдын 31-декабрына чейинки мезгилди камтыды.

Эсептөө палатасынын Кеңеши Этил спиртин, алкоголдук продукцияны өндүрүүнү жана жүгүртүүнү контролдоо боюнча мамлекеттик агенттикте бюджеттин аткарылышына жүргүзүлгөн шайкештик аудиттин жыйынтыгын талкуулады. Аудит Агенттиктин ишинде бир катар уюштуруучулук жана эсептик кемчиликтерди аныктады. Агенттик тарабынан алынган мыйзамсыз спирт ичимдиктер жана алардын калдыктары, укук коргоо органдарына өткөрүлүп берилген материалдар жана алар боюнча кабыл алынган чечимдер боюнча тиешелүү эсеби так жүргүзүлбөгөндүгү аныкталган.

Айыптык санкциялар боюнча материалдарды Соттук аткаруу кызматынын бөлүмдөрүнө өз убагында өткөрүүдө жана өндүрүүдө кечигүүлөр катталды. Мындан тышкары, 2023-жыл үчүн мамлекеттик сатып алуулар планы бекитилбей калган жана иш сапар чыгымдарын тастыктоочу документтери толук эмес болгон учурлар аныкталды. Аудиттин жыйынтыктары боюнча Эсептөө палатасы тиешелүү сунуштарды берип, белгиленген кемчиликтерди жоюу үчүн чараларды көрүүнү тапшырды.

“Кара-Балта спирт заводу” мамлекеттик ишканасындагы аудиттин жүрүшүндө эмгек келишимдер, эмгек акы төлөө тартибине жана кызматкерлердин милдеттерин аныктоого байланышкан бир катар маселелер белгиленди. Айрым кызматкерлер менен түзүлгөн келишимдерде функциялар так көрсөтүлбөгөн, эмгек акынын өлчөмдөрү үчүн бирдиктүү аныктоочу тартип иштелбегени аныкталды. Сый акылар негизинен кесиптик жана майрамдык күндөргө карата төлөнгөн. Зыяндуу шарттар үчүн кошумча төлөмдөр, жумуш орундарын аттестациялоо жүргүзүлбөстөн эсептелип төлөнгөн. Сатып алууларда белгиленген талаптар толук сакталбагандыгы,  сатып алуулардын планы өз убагында бекитилбегендиги  жана рынокко талдоо жүргүзүлбөгөндүгү аудит тарабынан белгиленди. Бухгалтердик эсепке байланыштуу айрым баштапкы документтер тактап айтканда, автотранспорт каражаттарынын запастык бөлүктөрүнө байланыштуу дефектүү жана орнотуу актылары түзүлгөн эмес. Эсептөө палатасы Ишканага тартиптерди иштеп чыгуу, ички контролду бекемдөө жана аныкталган кемчиликтерди жоюу боюнча сунуштарды берди.